Przebiegowi „Akcji Reinhardt”, jej sprawcom i reakcjom na Zagładę poświęcona była międzynarodowa konferencja naukowa zorganizowana w dniach 8–9 listopada przez Państwowe Muzeum na Majdanku. Poza polskimi badaczami, wzięli w niej udział także historycy m.in. z Niemiec, Izraela i Czech.

Lubelszczyzna odegrała w realizacji „ostatecznego rozwiązania kwestii żydowskiej” szczególną rolę. Przypomniał o tym dyrektor PMM Tomasz Kranz, otwierając obrady. – Na terenie Lubelszczyzny działały trzy obozy wyposażone w komory gazowe, w których masowo mordowano Żydów, a w przypadku Majdanka również więźniów innej narodowości. Bełżec, Sobibór i Lublin to wierzchołki nazistowskiego trójkąta Zagłady, niespotykanego nigdzie indziej w Europie, który pochłonął kilkaset tysięcy ofiar. Ważnymi tematami poruszonymi w trakcie obrad była kwestia SS-manów z obozów zagłady w Bełżcu, Sobiborze i Treblince, których zbiorowy portret przedstawiła Sara Berger z Fundazione Memorial della Shoah w Rzymie. Rolę urzędników niemieckiej administracji cywilnej w organizacji deportacji i likwidacji gett zaprezentował dr Marcus Roth z Uniwersytetu w Giessen. Nowym spojrzeniem na tematykę sprawców, a zarazem świadków, był referat Stefana Lehnstaedta z Niemieckiego Instytutu Historycznego w Warszawie. Podczas konferencji po raz pierwszy przedstawiono m.in. tematy związane z organizacją transportów deportacyjnych do dystryktu lubelskiego ze Słowacji (dr Jan Hlavinka ze Słowackiej Akademii Nauk w Bratysławie) oraz Protektoratu Czech i Moraw (Tomáš Federovič z Muzeum w Terezinie). Nowym spojrzeniem na tematykę akcji i deportacji była prezentacja dr. Adama Kopciowskiego z UMCS w Lublinie. Pokazał on, jak sam moment likwidacji gett opisywany był w żydowskichksięgach pamięci. Swoistym przypadkiem studyjnym, uzupełniającym sesję o „akcjach” i wysiedleniach była prezentacja Andrzeja Krempy z Muzeum Regionalnego w Mielcu poświęcona przesiedleniu całej społeczności żydowskiej Mielca do dystryktu lubelskiego. Z dużym zainteresowaniem uczestników konferencji spotkały się także reakcje żydowskie i polskie na dokonywaną Zagładę. Aleksandra Bańkowska z Żydowskiego Instytutu Historycznego w Warszawie opowiedziała, jak w podziemnym Archiwum Ringelbluma zbierano informacje na temat przebiegu „akcji” na prowincji Generalnego Gubernatorstwa i w upowszechniano je w getcie warszawskim. Weronika Romanik, doktorantka z Uniwersytetu Warszawskiego, przedstawiła mało znane źródło do dziejów getta. O tym, jak podziemie przedstawiało Zagładę w 1942 roku i dlaczego informacje te nie przebijały się do powszechnej świadomości opowiedział dr Dariusz Libionka z Państwowego Muzeum naMajdanku. Drugi dzień obrad otworzył prof. Dieter Pohl z Uniwersytetu w Klagenfurcie wykładem przedstawiającym realizację „Aktion Reinhardt” na tle Shoah, dokonywanego przez Niemców w całej okupowanej Europie. Podczas konferencji nie zabrakło kontekstu lubelskiego. Zaprezentowano w nim problematykę gett wtórnych istniejących w dystrykcie lubelskim (Robert Kuwałek z Państwowego Muzeum na Majdanku), a także funkcjonowanie obozu pracy na tzw. Flugplatzu w Lublinie, gdzie jednocześnie mieściła się rampa kolejowa oraz magazyny i sortownie mienia ofiar akcji „Reinhardt” (Wojciech Lenarczyk z Państwowego Muzeum na Majdanku). Dr. David Silberklang z Yad Vashem w Izraelu przedstawił natomiast mało znany obóz pracy WIFO, który funkcjonował w Kraśniku i przetrwał masowe egzekucje Żydów na Lubelszczyźnie, dokonane w ramach operacji „Erntefest” 3 i 4 listopada 1943 r. Podczas ostatniej sesji dr Adam Puławski z lubelskiego Oddziału IPN omówił, jakiego typu informacje podziemie polskie zbierało i przesyłało do Londynu w związku z „wielką akcją” deportacyjną w getcie warszawskim oraz dlaczego Rząd RP na Uchodźstwie nie rozpowszechniał tych wiadomości publicznie. Dr Alina Skibińska reprezentująca Muzeum Holocaustu w Waszyngtonie i Centrum Badań nad Zagładą Żydów skoncentrowała się na reakcjach polskich mieszkańców Szczebrzeszyna na wymordowanie Żydów z tego miasteczka. Podsumowaniem tej sesji było omówienie prof. Andrzeja Żbikowskiego z Żydowskiego Instytutu Historycznego najnowszych badań nad Zagładą i stosunkami polsko-żydowskimi, prowadzonych przez naukowców w Polsce. Po marcowych uroczystościach upamiętniających pierwszy transport Żydów do obozu zagłady w Bełżcu i otwarciu w lipcu na Majdanku wystawy „Przybyli do getta… Odeszli w nieznane…”, konferencja naukowa zamknęła cykl wydarzeń zorganizowanych przez Muzeum w 70. rocznicę „Akcji Reinhardt”. Program konferencji