Bełżec – obóz zagłady

Ekspozycja stała, której scenariusz przygotował międzynarodowy zespół ekspertów, prezentuje historię obozu zagłady w Bełżcu na tle polityki eksterminacyjnej Niemiec.

Ważna informacja

Wystawa stała

Data rozpoczęcia wystawy:01.06.2004
Miejsce:Muzeum i Miejsce Pamięci w Bełżcu
Scenariusz:Michael Berenbaum, Jerzy Halbersztadt, Robert Kuwałek, Jacek Nowakowski
Opracowanie plastyczne:Nizio Design International, Gallagher Associates

Teren byłego obozu zagłady w Bełżcu został potraktowany jako miejsce masowej mogiły i cmentarz. Wystawa znajduje się w budynku muzeum, który stanowi integralny element założenia pomnikowo-cmentarnego.

Przedmioty osobiste

Punkt wyjścia do opracowania scenariusza wystawy stanowiły materiały archiwalne, relacje świadków oraz wyniki badań archeologicznych prowadzonych na terenie obozu. Odnalezione w ich trakcie obiekty są integralną częścią ekspozycji. Liczne artefakty w formie osobistych przedmiotów należących do ofiar są nie tylko materialnymi świadectwami przeszłości, ale i elementem narracji prowadzonej przez całą ekspozycję.

Elementy infrastruktury obozu

Istotnym elementem wystawy jest oryginalna tablica z baraku rozbieralni, zawierająca instrukcje dla nowo przybyłych, dotyczące zdjęcia i złożenia odzieży oraz oddania wartościowych przedmiotów przed „kąpielą i inhalacją”. Na wystawie pokazane są także nieliczne elementy infrastruktury obozowej oraz makieta komory gazowej, a także fotografie archiwalne, fragmenty filmów, dokumenty oraz zapisy świadectw ocalonych i świadków. Sposób ich wkomponowania w przestrzeń ekspozycji pozwala na ich indywidualną analizę.

Wystawa ma formę multimedialnej instalacji, która prowadzi zwiedzających przez pięć kolejnych stref tematycznych: „Życie”, „Nienawiść”, „Deportacje”, „Obóz zagłady” oraz „Pamięć” – od przedwojennego życia żydowskich społeczności, przez wzrost antysemityzmu, deportacje, proces eksterminacji aż po współczesną pamięć i refleksję. Każda z nich opatrzona jest symbolicznym tytułem w trzech językach – polskim, angielskim i hebrajskim – co podkreśla międzynarodowy charakter miejsca i jego znaczenie dla globalnej pamięci o Holokauście.

Minimalizm formy

Koncepcja architektoniczno-scenograficzna ekspozycji opiera się na dramaturgii koloru i światła, przechodząca od jasnych barw w strefie „Życia” po niemal czarne w strefie „Pamięci”. Projekt zakłada minimalizm i surowość. Dominują w nim takie materiały jak stal, szkło czy beton. Zrezygnowano z elementów dekoracyjnych i efektów scenograficznych, aby nie zmniejszać siły oddziaływania samej historii i materialnych śladów przeszłości.

Sala Kontemplacji

Po obejrzeniu ekspozycji zwiedzający mogą wejść do ogromnej, pustej i ciemnej Sali Kontemplacji, której koniec niknie w odległości kilkunastu metrów od wejścia. W zamyśle miejsce skłania do namysłu, wyciszenia, a także do modlitwy.

Poprzedni

Następny